ग्रामपंचायत कुडण
कुडण हे पालघर तालुका व पालघर जिल्ह्यातील गाव असून नैसर्गिक सौंदर्याने नटलेले आहे. गावाचे एकूण भौगोलिक क्षेत्र सुमारे 354 हेक्टर आहे. कुडण ग्रामपंचायतीत ३ वार्ड आहेत. गावात एकूण ५८२ कुटुंबे वास्तव्यास असून एकूण लोकसंख्या 2,334 आहे, ज्यात 1,218 पुरुष आणि 1,116 महिला समाविष्ट आहेत.
गावाचा भौगोलिक विस्तार प्रामुख्याने ग्रामीण व शेतीप्रधान प्रदेशात असून, येथील शेतीयोग्य जमीन मध्यम प्रमाणात आहे. गावातून जवळून प्रमुख रस्ते जातात आणि जवळचे शहर पालघर आहे. गावातील तापमान उन्हाळ्यात साधारणतः ३२°से. पर्यंत जाते, तर हिवाळ्यात २३°–२५°से. पर्यंत खाली येते. पावसाळ्यात सरासरी ६०–७० सेमी. पर्जन्यवृष्टी होते.
कुडण ग्रामपंचायत ही गावाच्या सर्वांगीण विकासासाठी कार्यरत प्रमुख संस्था आहे. ग्रामपंचायतीमार्फत पाणीपुरवठा, स्वच्छता, रस्ते बांधकाम, सार्वजनिक दिवे, अंगणवाडी केंद्रे, महिला बचत गट आणि विविध शासकीय योजना प्रभावीपणे राबवल्या जातात.
गावातील शेती हा मुख्य व्यवसाय असून भात, नारळ, सुपारी यासारख्या पिकांची लागवड मोठ्या प्रमाणात केली जाते. गावातील सांस्कृतिक जीवन उत्सव व परंपरांनी समृद्ध असून प्राथमिक शिक्षणाची सुविधा गावात उपलब्ध आहे. उच्च शिक्षणासाठी विद्यार्थी जवळच्या पालघर शहरात जातात.
लोकजीवन
कुडण (ता. पालघर) गावाचे लोकजीवन साधे, श्रमप्रधान व पारंपरिक आहे. शेती, बागायती तसेच काही प्रमाणात मासेमारी आणि छोटे व्यवसाय हे येथील लोकांचे प्रमुख उदरनिर्वाहाचे साधन आहेत. रोजगाराच्या निमित्ताने काही लोक जवळच्या शहरांमध्येही कामासाठी जातात.
गावात विविध सामाजिक, सांस्कृतिक व धार्मिक परंपरा जपल्या जातात. वर्षभरात साजरे होणारे सण-उत्सव आणि धार्मिक कार्यक्रम गावातील एकात्मता आणि आपुलकी दर्शवतात. गणेशोत्सव, होळी, दिवाळी, नवरात्र तसेच स्थानिक देवतांच्या जत्रा व पूजा यांना गावात विशेष महत्त्व आहे.
येथील लोक मेहनती, सहकार्यशील व अतिथी देवो भव या भावनेने वावरणारे आहेत. महिलांचा सहभाग स्वयंसाहाय्य गट, बचत गट तसेच विविध सामाजिक उपक्रमांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर दिसून येतो. तरुण वर्ग शिक्षण, खेळ आणि रोजगाराच्या संधींच्या माध्यमातून प्रगतीकडे वाटचाल करत आहे.
कुडण गावाच्या लोकजीवनात पारंपरिक ग्रामीण संस्कृतीसोबतच आधुनिकतेची झलकही दिसून येते, ज्यामुळे गावाचा विकास आणि सामाजिक ऐक्य दोन्ही टिकून राहतात.
लोकसंख्येची माहिती
| क्रमांक | क्षेत्र | तपशील |
|---|---|---|
१ | एकूण लोकसंख्या | २३३४ |
२ | पुरुष लोकसंख्या | १२१८ |
३ | महिला लोकसंख्या | १११६ |
४ | ०–६ वर्षे वयोगटातील लोकसंख्या | १९४ |
५ | अनुसूचित जाती (SC संख्या ) | ५४ |
६ | अनुसूचित जमाती (ST संख्या ) | २१४ |
उपलब्ध पायाभूत सुविधा
| क्रमांक | सुविधा प्रकार | उपलब्ध (होय/नाही) | संख्या | रस्त्याने जोडलेले (होय/नाही) |
|---|---|---|---|---|
| १ | ग्रामपंचायत कार्यालय | होय | १ | होय |
| २ | प्राथमिक आरोग्य केंद्र (PHC) | नाही | – | – |
| ३ | उपकेंद्र (Sub Center) | नाही | – | – |
| ४ | अंगणवाडी | होय | २ | होय |
| ५ | प्राथमिक शाळा | होय | १ | होय |
| ६ | माध्यमिक शाळा | नाही | – | – |
| ७ | उच्च माध्यमिक शाळा | नाही | – | – |
| ८ | महाविद्यालय / व्यावसायिक केंद्र | नाही | – | – |
| ९ | समुदाय भवन (Community Hall) | होय | १ | होय |
| १० | स्वस्त दर दुकान (PDS) | होय | १ | होय |
| ११ | श्मशानभूमी / स्मशानभूमी | होय | २ | होय |
| १२ | इंटरनेट / मोबाईल टॉवर | होय | १ | होय |
| १३ | सीएससी केंद्र (CSC Center) | होय | १ | होय |
प्रशासकीय संरचना
